
Bağırsaklarından Fokurdama Sesleri Gelmesi Üzerine...
18:24:20
İrlanda’daki 60 metrelik ölü balinanın patlayabileceği korkusu uzmanları harekete geçirdi…
Uzmanlar ölü bir yüzgeçli balinanın otopsisinden, balinanın bağırsaklarından fokurdama sesleri gelmesi üzerine otopsiden vazgeçti; bu sesler balinanın bağırsaklarının açılması halinde patlayabileceğini gösteriyordu…
Yaban hayatı uzmanları geçtiğimiz günlerde İrlanda’da bir sahile vuran devasa bir yüzgeçli balina cesedinin otopsisinden, dev yaratığın bağırsaklarından gelen seslerin kesilip açılması halinde patlayabileceğini göstermesi üzerine vazgeçmek zorunda kaldı.
Irish Examiner‘ın haberine göre, yaklaşık 19 metre uzunluğundaki ölü yüzgeçli balina (Balaenoptera physalus), 9 Temmuz’un erken saatlerinde County Kerry’deki Baile Uí Chuill Strand’da karaya vurdu. Ölüm nedeni bilinmemekle birlikte, çürüme seviyesine göre iri balinanın kıyıya vurmadan önce üç hafta kadar ölü kalmış olması muhtemeldir.
İrlanda Balina ve Yunus Grubu‘ndan (IWDG) uzmanlar nekropsi ya da hayvan otopsisi için örnek toplamak üzere olay yerine gelmiş ancak cesedin patlayabileceği korkusuyla durmak zorunda kalmışlardır.
IWDG‘nin karaya vurma sorumlusu Stephanie Levesque Irish Examiner‘a yaptığı açıklamada, “Balina yağı, balina derisi ve deri buldum," dedi. “Biraz kas bulmaya çalışacaktım ama bazı sesler duydum ve daha derine gidersem bunun yüzümde patlayacağını düşündüm."
Balinalar öldüğünde bağırsakları metan gazı ile dolmaya başlar, bu da genellikle cesetlerin bir balon gibi şişmesine, okyanus yüzeyinde yüzmesine ve bazen de ölü yüzgeçli balina gibi kıyıya vurmasına neden olur. Levesque, yeterince yüksek konsantrasyonlarda ve havadaki oksijenle karıştığında, gazın ya basınç arttıkça kendiliğinden ya da kalıntılar kesilip açıldığında balinaların patlamasına neden olabileceğini, ancak bunun çok nadir olduğunu söyledi.
The Guardian‘ın haberine göre, 2013 yılında Faroe Adaları’nda bir deniz biyoloğu, ölü olarak kıyıya vuran bir ispermeçet balinasının (Physeter macrocephalus) bilim insanı tarafından midesi kesildiğinde şiddetli bir şekilde patlamasının ardından şanslı bir kurtuluş anı yaşamıştı. IFLScience‘a göre, 2019’da ise kimliği belirlenemeyen bir balina Kaliforniya açıklarında deniz yüzeyinde kendiliğinden patlayarak suya kan ve bağırsak püskürttü.
Yaban hayatı yetkilileri zaman zaman gaz dolu cesetleri, yavaş yavaş çürüyüp ziyaretçileri uzaklaştıran kötü kokular yaymalarını önlemek için kıyıya vurduklarında kasıtlı olarak patlatıyor. Bunun en kötü şöhretli örneği 1970 yılında Florence, Oregon’da kıyıya vuran 14 metrelik bir ispermeçet balinasının yarım ton dinamitle havaya uçurulması ve kalıntıları yok eden muazzam bir patlama yaratılmasıyla yaşandı.
Levesque yaptığı açıklamada, İrlanda’daki yüzgeçli balinanın daha sonra patlamayacağının anlaşıldığını ve doğal yollarla çürümeye bırakıldığını söyledi. “Bazı kabarcıklanma [sesleri] vardı ama gerçekten patlayacağına inanmamı sağlayacak hiçbir şey yoktu." Levesque, vücut boşluğunun sağlam kaldığından emin olmak için önlem olarak nekropsiden vazgeçildiğini de sözlerine ekledi.
Levesque Irish Examiner‘a yaptığı açıklamada, tipik olarak yılda yaklaşık bir ila iki yüzgeçli balinanın İrlanda’da karaya vurduğunu söyledi.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği‘nin (IUCN) Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi‘ne göre, dünya çapında yaklaşık 100.000 yüzgeçli balina var, ancak iklim değişikliği, plastik kirliliği ve tercih ettikleri besin kaynağı olan krillerin insanlar tarafından aşırı avlanması gibi baskılar nedeniyle türün neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu düşünülüyor.
Bununla birlikte, çoğu popülasyon 19. ve 20. yüzyılda balina avcılığı endüstrisinin neden olduğu tarihi düşük seviyelerden artmaya başlıyor. Ocak 2022’de, Antarktika’da dev bir kril kütlesiyle beslenen neredeyse 1.000 birey – türün şimdiye kadar tanık olduğu en büyük kümelenme – tespit edildi.